O szpalerach

Drzewa prowadzone płasko przy murach były spotykane we włoskich ogrodach renesansowych. Wraz z modą na ogrody włoskie ten sposób uprawy trafił do innych krajów, w tym do Francji i Anglii, gdzie rozwinął się szczególnie w XVII wieku. Wówczas ogrodnicy króla Ludwika XIV wprowadzili praktykę uprawy drzew owocowych szpalerowych w nowo powstającym ogrodzie kuchennym przy pałacu w Wersalu. Dzięki płasko formowanym koronom drzew, rozpiętym przy specjalne wybudowanych murach ogrodu, dojrzewające owoce były lepiej oświetlone przez światło słoneczne odbijające się również od muru. Pozwalało to na uzyskanie wysokiej jakości owoców, przeznaczonych na stół królewski, co nie było łatwe w morskim klimacie północnej Francji, o stosunkowo chłodnych i deszczowych latach.

Również w Anglii pod koniec XVII wieku, pod panowaniem  Marii II Stuart i Wilhelma III Orańskiego, przy pałacu w Hampton Court na terenie dawnego placu do turniejów rycerskich założony został ogród kuchenny, w którym przy murach  uprawiane były różne gatunki drzew owocowych formowanych w kształcie szpalerów.
Sztuka uprawy drzew owocowych szpalerowych była rozwijana w Europie Zachodniej również w kolejnych stuleciach. Zwrócił na nią uwagę Cyprian Kamil Norwid podczas swojej podróży po Europie Zachodniej w połowie XIX wieku. Dał temu wyraz nawiązując do kształtu żywopłotu belgijskiego w jednym z wersów poematu Promethidion.

W Polsce drzewa owocowe szpalerowe były uprawiane przy niektórych dworach szlacheckich i pałacach, np. w należącej do rodu Chłapowskich Turwii w Wielkopolsce, w Nieborowie będącym własnością Radziwiłłów oraz na Podkarpaciu w posiadłości Czartoryskich w Sieniawie.
Dziś ta nieco zapomniana sztuka ogrodnicza zaczyna przeżywać swój renesans. Znakomicie sprawdza się zwłaszcza w małych ogrodach przydomowych, w których ważna jest oszczędność miejsca, jak również w uprawie drzew owocowych na tarasach i balkonach.